چابهار؛ دروازه راهبردی اکو به آب‌های آزاد

به گزارش دریابان نیوز به نقل از ایرنا : همزمان با افزایش اهمیت کریدورهای بین المللی، چابهار به عنوان تنها منطقه آزاد اقیانوسی ایران، ظرفیت تبدیل شدن به دروازه راهبردی سازمان همکاری اقتصادی (اکو) را دارد. مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار با تاکید بر همکاری منطقه ای، ایجاد «زون اکو» و «منطقه آزاد اکو» را گامی برای توسعه تجارت، ترانزیت و سرمایه گذاری میان کشورهای عضو این سازمان عنوان کرد.

چابهار با قرار گرفتن در ساحل اقیانوس هند و تقاطع کریدورهای مهم حمل و نقل، می تواند نقش محوری در توسعه همکاری های اقتصادی کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو) ایفا کند. به گزارش ایرنا، این منطقه به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی خود، ظرفیت اتصال کشورهای محصور در خشکی آسیای مرکزی به آب های آزاد و توسعه تجارت منطقه ای را در اختیار دارد.

سازمان همکاری اقتصادی (اکو) با عضویت ایران، پاکستان، ترکیه، جمهوری آذربایجان، افغانستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان، بازاری با بیش از ۵۰۰ میلیون نفر جمعیت را در بر می گیرد، اما به گفته کارشناسان، سهم تجارت درون منطقه ای این سازمان همچنان پایین تر از ظرفیت های موجود است.

چابهار؛ تنها منطقه آزاد اقیانوسی ایران

بر اساس این گزارش، منطقه آزاد چابهار تنها منطقه آزاد اقیانوسی ایران است و دسترسی مستقیم به اقیانوس هند، آن را به نزدیک ترین مسیر ترانزیتی برای بسیاری از کشورهای آسیای مرکزی تبدیل کرده است.

از مهم ترین مزیت های این منطقه می توان به کاهش زمان و هزینه حمل و نقل کالا، تنوع بخشی به مسیرهای ترانزیتی، افزایش امنیت زنجیره تامین، توسعه صادرات و واردات و تقویت جایگاه ایران به عنوان هاب لجستیکی منطقه اشاره کرد.

چابهار و گوادر؛ ظرفیت همکاری به جای رقابت

در گزارش ایرنا تاکید شده است که مناطق آزاد چابهار و گوادر به جای رقابت، می توانند با تقسیم نقش در حوزه های بندری، لجستیکی، صنایع صادرات محور، پردازش کالا و سرمایه گذاری مشترک، به شبکه ای مکمل برای توسعه تجارت کشورهای عضو اکو تبدیل شوند.

همچنین توسعه مرز ریمدان – گبد به عنوان نزدیک ترین گذرگاه زمینی میان دو منطقه آزاد، می تواند زمینه تکمیل شبکه ترانزیتی اکو و تسهیل جابه جایی کالا میان ایران، پاکستان و سایر اعضای این سازمان را فراهم کند.

پیشنهاد ایجاد «زون اکو» و «منطقه آزاد اکو»

در این گزارش، ایجاد «زون اکو» در مناطق آزاد چابهار و گوادر و همچنین تشکیل نخستین «منطقه آزاد اکو» به عنوان یکی از پیشنهادهای توسعه همکاری های اقتصادی منطقه ای مطرح شده است.

بر اساس این پیشنهاد، بخشی از ظرفیت های دو منطقه آزاد در اختیار سرمایه گذاران و شرکت های کشورهای عضو اکو قرار گیرد تا امکان بهره مندی از تعرفه های ترجیحی، تسهیل سرمایه گذاری، هماهنگی مقررات گمرکی، توسعه خدمات مالی و بیمه ای و شکل گیری زنجیره های ارزش منطقه ای فراهم شود.

مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار: آینده توسعه منطقه در گرو همکاری است

رئیس هیات مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: «این منطقه با برخورداری از موقعیت ممتاز ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی، ظرفیت آن را دارد که به دروازه اقیانوسی سازمان همکاری اقتصادی (اکو) تبدیل شود؛ جایگاهی که علاوه بر تقویت تجارت و ترانزیت منطقه ای، زمینه ساز شکل گیری نخستین منطقه آزاد مشترک اکو خواهد بود.»

محمدسعید اربابی با اشاره به ظرفیت های چابهار و گوادر افزود: «نگاه رقابتی، ظرفیت های واقعی منطقه را محدود می کند. چابهار و گوادر بیش از آنکه رقیب باشند، می توانند دو منطقه آزاد مکمل باشند.»

وی درباره مرز ریمدان نیز گفت: «اگر این مرز به یک منطقه آزاد مشترک، مجهز به زیرساخت های لجستیکی، گمرکی و تجاری تبدیل شود، عملاً شبکه حمل و نقل اکو تکمیل خواهد شد.»

اربابی همچنین درباره پیشنهاد ایجاد منطقه آزاد اختصاصی اکو اظهار کرد: «پیشنهاد ما این است که فراتر از ایجاد یک زون اقتصادی، نخستین «منطقه آزاد اکو» در چابهار و گوادر شکل گیرد.»

وی تاکید کرد: «تحقق این هدف نیازمند همکاری نزدیک دولت های عضو اکو، به ویژه ایران و پاکستان است.»

الزامات تحقق این چشم انداز

بر اساس این گزارش، تحقق این طرح مستلزم تکمیل زیرساخت های حمل و نقل، توسعه مرز ریمدان – گبد، اتصال راه آهن چابهار، توسعه کریدورهای جاده ای، هماهنگی مقررات گمرکی، ایجاد پنجره واحد تجاری، طراحی مشوق های سرمایه گذاری و همکاری حقوقی و بانکی میان کشورهای عضو اکو است.

همچنین پیشنهاد شده است دبیرخانه اکو با تشکیل کارگروه تخصصی، تدوین چارچوب حقوقی ایجاد «زون اکو» و «منطقه آزاد اکو» را در دستور کار قرار دهد.

جمع بندی

گزارش ایرنا نشان می دهد چابهار با تکیه بر موقعیت اقیانوسی، دسترسی به کریدورهای بین المللی و همجواری با گوادر، ظرفیت تبدیل شدن به محور توسعه تجارت، ترانزیت و سرمایه گذاری کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی را دارد. تحقق این چشم انداز، به توسعه زیرساخت ها و همکاری نزدیک اعضای اکو به ویژه ایران و پاکستان وابسته است.

نظر شما چیست؟ آیا ایجاد سازوکارهای مشترک میان کشورهای عضو اکو می تواند جایگاه چابهار را به عنوان دروازه اقیانوسی این سازمان تقویت کند؟ دیدگاه خود را با مخاطبان دریابان نیوز به اشتراک بگذارید.