فهرست مطالب به گزارش دریابان نیوز به نقل از تسنیم : حمید نوبهار، کارشناس اقتصادی، در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، با تشریح جایگاه نفت جمهوری اسلامی ایران در معادلات انرژی جهان گفت قدرت نفتی ایران را نمی توان با حجم تولید روزانه یا میزان صادرات در یک مقطع زمانی سنجید؛ جایگاه ایران در جغرافیای انرژی جهان حاصل ترکیب ذخایر عظیم هیدروکربوری، سابقه طولانی تولید، ظرفیت توسعه میادین، دسترسی به آب های خلیج فارس و مجاورت با تنگه هرمز است.
وی افزود بر اساس داده های اوپک، ایران در پایان سال ۲۰۲۴ حدود ۲۰۸.۶ میلیارد بشکه ذخایر اثبات شده نفت خام در اختیار داشته است. تولید نفت خام ایران نیز در سال ۲۰۲۴ حدود ۳.۲۶ میلیون بشکه در روز بوده است که بر جایگاه ویژه ایران از نظر برخورداری از منابع نفتی، صحه می گذارد.
این کارشناس اقتصادی تصریح کرد برای ارزیابی قدرت نفتی جمهوری اسلامی باید بین ذخایر اثبات شده نفت، ظرفیت تولید، صادرات بالفعل و ظرفیت اثرگذاری بر بازار تفاوت قائل شد. اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) برآورد کرده است که ظرفیت تولید نفت خام ایران در صورت رفع محدودیت های تحریمی می تواند به حدود ۳.۸ میلیون بشکه در روز بازگردد.
وی ادامه داد داده های EIA همچنین تصریح می کند که صادرات نفت خام و میعانات ایران که در سال ۲۰۲۰ حدود ۴۰۰ هزار بشکه در روز بود، در سال ۲۰۲۳ به نزدیک ۱.۴ میلیون بشکه در روز رسید و در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۴ حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز برآورد شد. چین در سال ۲۰۲۳ مقصد حدود ۹۰ درصد صادرات نفت خام و میعانات ایران بود.
نوبهار با اشاره به جایگاه تنگه هرمز گفت ایران به تنهایی تعیین کننده قیمت جهانی نفت نیست، اما ظرفیت تولید، ذخایر عظیم و موقعیت جغرافیایی کشور می تواند بر توازن عرضه و انتظارات بازار اثر بگذارد. وی اضافه کرد بر اساس داده های اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده در سال ۲۰۲۳ حدود ۲۰.۹ میلیون بشکه در روز نفت خام، میعانات و فرآورده های نفتی از تنگه هرمز عبور کرده است که از این میزان حدود ۱۴.۹ میلیون بشکه در روز مربوط به نفت خام و میعانات بوده است.
وی تصریح کرد موقعیت هرمز باعث شده هرگونه اختلال در تنگه، محاسبات پالایشگاه ها، شرکت های کشتیرانی، بیمه گران، معامله گران انرژی و دولت های واردکننده نفت را تحت تاثیر قرار دهد.
این کارشناس اقتصاد انرژی با اشاره به پروژه جاسک گفت کشور برای کاهش آسیب پذیری صادرات نفت در برابر محدودیت های مسیر هرمز، زیرساخت صادراتی جاسک و خط لوله گوره – جاسک را توسعه داده است که ظرفیت اسمی این خط حدود یک میلیون بشکه در روز برآورد می شود؛ همچنین ظرفیت پایانه های بارگیری نفت ایران بیش از ۸ میلیون بشکه در روز برآورد شده است.
وی درباره وابستگی صادرات ایران به چین گفت بازار چین برای نفت ایران اهمیت بسیار بالایی دارد، اما تنوع مشتریان می تواند ریسک تمرکز بازار را کاهش دهد. بر اساس گزارش رویترز در ۲۱ اوت ۲۰۲۶، صادرات نفت ایران به خریداران چینی در همان ماه به حدود ۵۳۴ هزار بشکه در روز رسیده و کاهش ذخایر نفتی روی آب از حدود ۱۰۵ میلیون بشکه به ۸۰ میلیون بشکه را نیز گزارش کرده است.
این کارشناس اقتصادی افزود امنیت انرژی در معادلات مذکور اهمیت ویژه ای دارد. کشوری که منابع نفتی در اختیار دارد، اما مسیر انتقال، ظرفیت صادرات یا بازارهای متنوع ندارد، نمی تواند از تمام ظرفیت اقتصادی منابع خود استفاده کند. وی تاکید کرد توسعه میادین مشترک نیز باید بخشی از سیاست قدرت نفتی ایران باشد؛ چراکه هر مقدار تولید ازدست رفته در این میادین می تواند به کاهش سهم اقتصادی کشور از یک منبع مشترک منجر شود.
وی در پایان با اشاره به ترکیب ذخایر اثبات شده، تولید و ظرفیت بالقوه کشور، گفت سیاست نفتی کشور باید بر تبدیل ذخیره نفت به قدرت پایدار نفتی متمرکز باشد و توجه دولت و وزارت نفت در سال ۱۴۰۵ به استمرار تولید، بازسازی تاسیسات، توسعه ظرفیت تولید و پیگیری میادین مشترک در این مسیر قابل تقدیر است. وی خاطرنشان کرد هرمز در این معادله گرهی است که نفت ایران، امنیت انرژی آسیا و اقتصاد جهانی را به یکدیگر متصل می کند و همین پیوند است که به نفت ایران ارزش ژئوپولیتیکی می دهد.
به نظر شما توسعه زیرساخت های صادراتی جایگزین مانند خط لوله گوره – جاسک تا چه اندازه می تواند وابستگی صادرات نفت ایران به تنگه هرمز را کاهش دهد؟ نظرات خود را در بخش کامنت ها با ما در میان بگذارید.
پیشنهاد دریابان
پربازدید ها