فهرست مطالب ۲۱ مرداد، روز دریای کاسپین، فرصتی برای بازاندیشی درباره آینده بزرگترین پهنه آبی محصور جهان است؛ دریایی که حفاظت از آن در کنار بهرهگیری هوشمندانه از ظرفیتهای اقتصادی و ترانزیتی، نیازمند نگاهی ملی و همکاری منطقهای است.
یادداشت حسین علیزاده، مدیرمسئول پایگاه خبریتحلیلی دریابان نیوز
دریای کاسپین برای ایران تنها یک پهنه آبی در شمال کشور نیست؛ بخشی از جغرافیای اقتصادی، زیستمحیطی و تاریخی ایران و حلقهای مهم در ارتباط کشورمان با همسایگان شمالی و مسیرهای تجاری منطقه است.
۲۱ مرداد، روز دریای کاسپین، فرصتی است تا فراتر از یک مناسبت تقویمی، درباره آینده این پهنه ارزشمند بیندیشیم و یک پرسش اساسی را مطرح کنیم: کاسپین را برای نسلهای آینده چگونه میخواهیم؟
امروز این دریا همزمان با فرصتها و تهدیدهای متعددی روبهروست. ظرفیتهای بندری و ترانزیتی، شیلات، گردشگری دریایی، تجارت منطقهای و اتصال ایران به مسیرهای بینالمللی، کاسپین را به یکی از پهنههای راهبردی کشور در توسعه اقتصاد دریامحور تبدیل کرده است. در مقابل، کاهش تراز آب، آلودگیهای نفتی و صنعتی، فشار بر منابع زنده و آسیب به زیستگاههای ساحلی، آینده این اکوسیستم ارزشمند را با نگرانیهای جدی مواجه کرده است.
این دو واقعیت را نمیتوان جدا از یکدیگر دید. توسعه اقتصادی زمانی پایدار و ارزشمند خواهد بود که محیطزیست در متن تصمیمگیری قرار گیرد، نه آنکه پس از اجرای طرحها و پروژهها به آن اندیشیده شود.
برای ایران، توجه به کاسپین باید بخشی از راهبرد کلان اقتصاد دریامحور باشد. توسعه بنادر شمالی، تقویت کریدورهای ترانزیتی، افزایش سهم حملونقل دریایی، گسترش تجارت با کشورهای همسایه و بهرهگیری از ظرفیتهای سواحل شمالی، فرصتهایی مهم هستند؛ اما این توسعه باید همزمان با حفاظت از سواحل، منابع آبزی و تنوع زیستی دنبال شود.
کاسپین یک دریای مشترک است و مسائل آن را نمیتوان صرفاً در محدوده مرزهای یک کشور حل کرد. آلودگی دریا مرز سیاسی نمیشناسد و تغییرات زیستمحیطی آن میتواند همه کشورهای ساحلی را تحت تأثیر قرار دهد. از همین رو، همکاری منطقهای، تبادل اطلاعات، پایش علمی مستمر و اجرای تعهدات زیستمحیطی باید جدیتر دنبال شود.
رسانهها نیز در این میان مسئولیتی فراتر از بازتاب مناسبتها دارند. رسانه تخصصی باید درباره وضعیت دریا سؤال کند، هشدارهای علمی را به افکار عمومی منتقل سازد، مطالبهگر عملکرد دستگاههای مسئول باشد و در کنار آن، ظرفیتهای توسعهای دریا را به جامعه و تصمیمگیران معرفی کند.
در دریابان نیوز باور داریم آینده توسعه ایران بدون توجه جدی به دریا کامل نخواهد شد؛ چه در خلیج فارس و دریای عمان و چه در کرانههای کاسپین. نگاه به دریا باید از یک موضوع بخشی و مناسبتی به یک نگاه ملی، راهبردی و بلندمدت تبدیل شود.
روز دریای کاسپین یادآور یک حقیقت مهم است: این دریا میراث مشترک ماست؛ از ظرفیتهایش باید خردمندانه بهره برد و برای حفاظت از آن، مسئولانه عمل کرد.
پیشنهاد دریابان
پربازدید ها