فهرست مطالب به گزارش دریابان نیوز به نقل از ایسنا، فوک خزری به عنوان تنها پستاندار دریایی بومی دریای خزر، با تهدیدهای متعددی از جمله کاهش منابع غذایی، آلودگی، صید، بیماری و تغییرات اقلیمی مواجه است؛ همزمان بر اساس آمار اعلام شده از سوی سازمان حفاظت محیط زیست، ۶۲ لاشه این گونه تا تیرماه امسال در سواحل گیلان و مازندران مشاهده شده است.
شهرام فداکار، مدیرکل دفتر حفاظت از زیست بوم ها و سواحل دریایی سازمان حفاظت محیط زیست، با اشاره به تلفات غیرعادی فوک خزری در سال های اخیر گفت این گونه در معرض خطر انقراض قرار دارد و سازمان حفاظت محیط زیست برای حفاظت و کاهش تهدیدات آن اقدامات مختلفی انجام داده است.
فداکار اظهار کرد: در اجرای بند ط ماده ۳۸ قانون برنامه ششم توسعه، سازمان حفاظت محیط زیست با مشارکت دستگاه های اجرایی، دانشگاه ها و سایر ذی نفعان، برنامه اقدام ملی حفاظت از گونه های در معرض خطر انقراض از جمله فوک خزری را تدوین کرده است.
وی افزود: در ادامه اجرای این برنامه، دبیرخانه حفاظت از فوک خزری با هدف استفاده از ظرفیت های دانشگاهی و غیردولتی تشکیل شد و دانشگاه تربیت مدرس واحد نور به عنوان دبیرخانه حفاظت از فوک خزری انتخاب شد. همچنین از ظرفیت متخصصان و پیشکسوتان این حوزه از جمله دکتر صیاد شیرازی استفاده شده است.
مشاهده ۶۲ لاشه فوک خزری در گیلان و مازندران
فداکار درباره آخرین آمار تلفات فوک خزری در سواحل ایران گفت: بر اساس آمار دریافت شده از استان های ساحلی، تا تیرماه امسال در مجموع ۶۲ لاشه فوک خزری در سواحل گیلان و مازندران مشاهده شده که ۳۴ مورد در گیلان و ۲۸ مورد در مازندران بوده است.
وی با اشاره به محل مشاهده برخی از این لاشه ها اظهار کرد: بخشی از لاشه ها در مناطق مختلفی از جمله میانکاله، بابلسر، جویبار، فریدونکنار و بندر انزلی مشاهده شده اند.
مدیرکل دفتر حفاظت از زیست بوم های دریایی سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد که مشاهده لاشه در سواحل ایران لزوما به معنای وقوع مرگ در آب های ایران نیست؛ زیرا ممکن است فوک در فاصله ای دورتر تلف شده و لاشه بر اثر جریان های دریایی به سواحل کشور منتقل شده باشد.
وی افزود: در بسیاری از موارد، لاشه ها هنگام رسیدن به ساحل به شدت متلاشی و پوسیده شده اند و به دلیل گذشت زمان طولانی از مرگ، شرایط مناسبی برای بررسی علت تلفات ندارند. از نظر فنی و دامپزشکی، برای تعیین علت مرگ و تشخیص عوامل پاتوژن و غیرپاتوژن، لاشه باید در فاصله کوتاهی پس از تلف شدن مورد بررسی قرار گیرد.
فداکار ادامه داد: به همین دلیل تاکنون تعیین دقیق عامل تلفات فوک های خزری امکان پذیر نبوده است. در موارد مشاهده لاشه نیز هماهنگی لازم با دامپزشکی استان های ساحلی انجام می شود و در صورت امکان، بررسی های لازم صورت می گیرد و لاشه ها مطابق دستورالعمل های بهداشتی دفن می شوند.
کاهش منابع غذایی و تهدیدهای فوک خزری
وی با اشاره به عوامل مختلف تهدیدکننده این گونه اظهار کرد: کاهش منابع غذایی، به ویژه کاهش ذخایر کیلکا ماهیان که از منابع مهم غذایی فوک خزری محسوب می شود، یکی از نگرانی های مهم درباره وضعیت این گونه است.
فداکار افزود: آلودگی های دریای خزر، صید و شکار عمدی یا غیرعمدی، گرفتار شدن در تورهای صیادی، بیماری های ویروسی و انگلی و تغییرات اقلیمی نیز از دیگر عوامل تهدیدکننده فوک خزری هستند.
وی تأکید کرد: با توجه به پیچیدگی و چندعاملی بودن تهدیدها، بررسی دقیق علل تلفات نیازمند پایش مستمر، دسترسی سریع به لاشه های تازه و همکاری میان دستگاه های تخصصی، دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی است.
توسعه مراکز امداد و نجات فوک خزری
مدیرکل دفتر حفاظت از زیست بوم های دریایی سازمان حفاظت محیط زیست درباره اقدامات انجام شده برای پایش و امداد و نجات فوک خزری گفت: سال گذشته اعتباراتی به استان های شمالی شامل گیلان، مازندران و گلستان برای حفاظت از این گونه اختصاص یافت تا اقدامات مربوط به پایش و ایجاد و توسعه مراکز امداد و نجات فوک خزری انجام شود.
وی ادامه داد: پیش از این یک مرکز امداد و نجات فوک خزری با مدیریت دکتر صیاد شیرازی در آشوراده فعال بود و با تدوین برنامه اقدام ملی، توسعه این مراکز در دستور کار قرار گرفت. همچنین اعتباراتی برای ایجاد مراکز جدید در استان های گیلان و مازندران اختصاص یافت و این مراکز ایجاد و تجهیز شدند.
فداکار افزود: تشکیل دبیرخانه حفاظت از فوک خزری، ایجاد کارگروه های اجرایی در استان های شمالی، استقرار و تجهیز مراکز امداد و نجات، نصب تابلوهای اطلاع رسانی در مناطق حساس و تهیه محتوای آموزشی از جمله اقدامات در حال اجرا برای حفاظت از این گونه است.
پیشنهاد ایران برای برنامه اقدام منطقه ای حفاظت از فوک خزری
وی با تأکید بر ضرورت همکاری کشورهای حاشیه دریای خزر گفت: از آنجا که فوک خزری در پهنه مشترک دریای خزر زیست می کند، حفاظت مؤثر از این گونه بدون همکاری منطقه ای امکان پذیر نیست.
فداکار افزود: در همین راستا، پیش نویس برنامه اقدام منطقه ای حفاظت از فوک خزری و طرح توجیهی آن به ابتکار ایران تهیه و از طریق وزارت امور خارجه به دبیرخانه کنوانسیون تهران اعلام شده است تا این موضوع در نشست کشورهای حاشیه دریای خزر در سطح وزیران محیط زیست مطرح شود.
وی اضافه کرد: هدف این است که همه کشورهای حاشیه دریای خزر در حفاظت از این گونه مشارکت کنند؛ چراکه اقدامات یک کشور به تنهایی نمی تواند حفاظت مؤثری از فوک خزری را تضمین کند.
مدیرکل دفتر حفاظت از زیست بوم ها و سواحل دریایی سازمان حفاظت محیط زیست در ادامه گفت: با توجه به تعدد عوامل تهدیدکننده فوک خزری، کاهش تلفات این گونه نیازمند مجموعه ای از اقدامات همزمان در حوزه پایش، حفاظت، امداد و نجات و آموزش است. توسعه مراکز امداد و نجات در استان های ساحلی، تقویت پایش سواحل، آموزش صیادان و جوامع محلی و بررسی سریع لاشه های تازه می تواند به شناسایی بهتر عوامل تهدید و کاهش آسیب به این گونه کمک کند.
فداکار در پایان تأکید کرد: حفاظت از فوک خزری بدون همکاری کشورهای حاشیه دریای خزر امکان پذیر نیست. جابه جایی این گونه در پهنه مشترک خزر و انتقال احتمالی لاشه ها میان سواحل کشورها نشان می دهد که مدیریت این بحران نیازمند رویکردی فرامرزی است. از این رو، پیگیری برنامه اقدام منطقه ای حفاظت از فوک خزری می تواند زمینه را برای هماهنگی بیشتر کشورهای ساحلی و اتخاذ اقدامات مشترک برای حفظ جمعیت این گونه فراهم کند.
فوک خزری برای ادامه حیات به مجموعه ای از اقدامات داخلی و همکاری کشورهای حاشیه دریای خزر نیاز دارد؛ به نظر شما مهم ترین اولویت برای حفاظت از این گونه چیست؟
پیشنهاد دریابان
پربازدید ها