فهرست مطالب دریای خزر با کاهش حدود دو تا دو و نیم متری سطح آب در یک دهه گذشته با یکی از مهم ترین چالش های محیط زیستی خود روبه رو است و ایران اعلام کرده آمادگی دارد موضوع کاهش تراز آب این دریا را در آستانه هفتمین اجلاس سران خزر، در کانون گفت و گوهای منطقه ای قرار دهد.
به گزارش دریابان نیوز به نقل از خبرنگار خبرگزاری مهر، شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در مراسم گرامیداشت روز ملی دریای خزر گفت ۲۱ مرداد تنها یک مناسبت تقویمی نیست و یادآور تعهد مشترک پنج کشور ساحلی در قالب کنوانسیون منطقه ای حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر است؛ کنوانسیونی که به احترام میزبانی جمهوری اسلامی ایران به «کنوانسیون تهران» شهرت یافته و ۲۰ سال است لازم الاجرا شده است.
انصاری اظهار کرد: «امسال در بیستمین سالگرد این کنوانسیون، این تعهد بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازخوانی و تقویت است.»
حفاظت از دریای خزر یک مسئولیت بین نسلی است
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با تاکید بر اهمیت دریای خزر برای ایران گفت: «دریای خزر برای جمهوری اسلامی ایران تنها یک پهنه آبی نیست، بلکه بخشی از هویت ملی، تاریخی، فرهنگی و اقتصادی کشور است.»
وی افزود که سه استان گیلان، مازندران و گلستان حیات اجتماعی و معیشتی خود را با این دریا پیوند زده اند و میلیون ها ایرانی به صورت مستقیم و غیرمستقیم از مواهب آن بهره مند می شوند؛ بنابراین حفاظت از دریای خزر یک انتخاب سیاسی یا مقطعی نیست، بلکه مسئولیتی بین نسلی است.
تقویت همکاری های منطقه ای در چارچوب کنوانسیون تهران
انصاری با اشاره به اقدامات ایران در حوزه همکاری های منطقه ای اعلام کرد که با پیگیری مستمر و همراهی مجلس شورای اسلامی، به ویژه کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست، پروتکل ارزیابی اثرات زیست محیطی فرامرزی الحاقی به کنوانسیون تهران به تصویب رسیده است.
وی همچنین گفت در نشست های تخصصی ژنو و در قالب کارگروه پنج جانبه، تلاش هایی برای استقرار دبیرخانه دائمی کنوانسیون تهران در منطقه خزر انجام شده و ابراز امیدواری کرد این موضوع با عزم مشترک کشورهای ساحلی به نتیجه برسد.
ثبت بیش از ۲۳۰۰ گونه در بانک داده تنوع زیستی
معاون رئیس جمهور با اشاره به اقدامات علمی و میدانی سازمان حفاظت محیط زیست اظهار کرد که اطلس دریای خزر، اطلس زیستگاه ها و رودخانه های حوزه جنوبی خزر، بانک داده تنوع زیستی با ثبت بیش از ۲۳۰۰ گونه و برنامه جامع پایش آلاینده ها از زیرساخت های دانشی برای تصمیم گیری در این حوزه هستند.
انصاری درباره حفاظت از فوک خزری نیز گفت برنامه اقدام ملی حفاظت از این گونه تدوین و دبیرخانه تخصصی آن تاسیس شده و مراکز امداد و تیمار در بابلسر، میانکاله، بندرترکمن و پارک ملی بوجاق راه اندازی شده است.
وی افزود همکاری های بین المللی با مراکز تخصصی در اروپا نیز انجام شده و حفاظت از آزادماهی خزری و ماهیان خاویاری با تمرکز بر تامین حقابه رودخانه های محل تخم ریزی، مقابله با صید غیرمجاز، کنترل آلودگی ها و طراحی ذخیره گاه ژنتیکی در دستور کار قرار دارد.
احیای تالاب های ساحلی خزر در دستور کار
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اهمیت تالاب های ساحلی خزر گفت تالاب هایی از میانکاله و خلیج گرگان تا تالاب بین المللی انزلی بخش مهمی از امنیت اکولوژیک منطقه را تشکیل می دهند و طرح های جامع احیای آنها با محوریت تامین آب، لایروبی مسیرها و استفاده از پساب تصفیه شده در دستور کار قرار دارد.
وی همچنین از پایش مستمر آلاینده های نفتی، فلزات سنگین و سموم خبر داد و اعلام کرد استانداردهای محیط زیستی برای تاسیسات بندری با همکاری سازمان بنادر و دریانوردی اعمال می شود و موضوع تصفیه خانه های فاضلاب استان های شمالی نیز در برنامه هفتم توسعه در حال پیگیری است.
انصاری مدیریت پسماند استان های شمالی را نیز یکی از دغدغه های جدی سازمان حفاظت محیط زیست دانست و گفت پروژه منطقه ای مقابله با زباله های دریایی و پلاستیک های دریایی با حمایت فدراسیون روسیه در دریای خزر در حال اجراست.
کاهش دو تا دو و نیم متری سطح آب خزر در یک دهه
معاون رئیس جمهور با تاکید بر ضرورت توجه فوری به کاهش تراز آب دریای خزر گفت: «در یک دهه گذشته سطح آب دریای خزر حدود دو تا دو و نیم متر کاهش یافته است و تغییر اقلیم، افزایش تبخیر و کاهش آورد رودخانه ها از عوامل اصلی این روند هستند.»
انصاری هشدار داد که در صورت مدیریت نشدن این پدیده با همکاری جمعی، پیامدهای آن بر اکوسیستم، بنادر، معیشت جوامع ساحلی و زندگی مردم منطقه گسترده خواهد بود و تجربه دریاچه آرال را هشداری جدی در این زمینه دانست.
وی تاکید کرد جمهوری اسلامی ایران در چارچوب همکاری پنج جانبه کشورهای ساحلی، پایش علمی و تدوین راهکارهای مشترک را پیگیری می کند.
برنامه اقدام کشورهای ساحلی برای سال های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست گفت برنامه اقدام کشورهای ساحلی حوزه دریای خزر درباره نوسانات سطح آب برای سال های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰، چارچوبی برای تقویت همکاری های منطقه ای، ارتقای دانش و توسعه راهکارهای سازگارانه فراهم کرده است.
انصاری افزود: «در آستانه هفتمین اجلاس سران خزر، آمادگی خود را برای قرار دادن موضوع کاهش تراز دریای خزر در کانون گفت و گوهای عالی رتبه منطقه ای اعلام می کنیم و از هر ابتکار مشترکی که بتواند به پایداری بلندمدت این پهنه آبی ارزشمند کمک کند، استقبال خواهیم کرد.»
درخواست برای حمایت از برنامه های حفاظتی خزر
وی از مدیران اجرایی، نمایندگان مجلس و استانداران خواست از همکاری های مشترک و تعهدات بین المللی در حوزه حفاظت از دریای خزر حمایت و منابع لازم برای اجرای برنامه های حفاظتی را تامین کنند.
انصاری در پایان تاکید کرد سرنوشت دریای خزر بیش از هر زمان دیگری در گرو همکاری مشترک پنج کشور ساحلی است و جمهوری اسلامی ایران آماده است در کنار کشورهای دوست و همسایه، فصل جدیدی از همکاری های محیط زیستی را بر پایه اعتماد، علم، مسئولیت مشترک و آینده نگری شکل دهد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ابراز امیدواری کرد بیستمین سالگرد کنوانسیون تهران و برگزاری هفتمین اجلاس سران خزر سرآغاز دوره ای تازه از همگرایی و اقدام موثر برای حفاظت از این میراث باشد. دیدگاه شما درباره راهکارهای مقابله با کاهش تراز آب دریای خزر چیست؟ نظر خود را در بخش دیدگاه های دریابان نیوز بنویسید.
پیشنهاد دریابان
پربازدید ها